مقدمه :
موضوع تغيير اقليم و اثرات احتمالي آن بر روي بخشهاي مختلف اقتصادي و اجتماعي بعنوان يكي از چالشهاي فن آوري بشر مطرح مي باشد . به طوري كه سازمانهاي بين المللي مختلفي همچون UNFCC (چهارچوب كنوانسيون تغيير اقليم سازمان ملل متحد ) پروتكل كيوتو ، هيئت بين الدولي تغيير اقليم ( IPCC) جهت بررسي اين موضوع تشكيل گرديده است .
سازمان هواشناسي كشور به عنوان متولي امر تغيير اقليم در كشور همواره تحولات مربوط به تغيير اقليم را در قالب سازمانهاي بين المللي بدقت زير نظر داشته و بدليل برخورداري از امتياز معاونت اولي سازمان هواشناسي جهاني مي تواند در تصميم گيريهاي مربوطه تأثير گذار باشد به نحوي كه منافع جمهوري اسلامي ايران همواره مورد توجه قرار گيرد .
به دليل رويكردهاي جهاني برنامه چهارم توسعه و نيز بين المللي بودن مسئله تغيير اقليم و منافع ملي اين موضوع از اهميت خاصي در برنامه برخوردار مي باشد . فلذا تبيين جايگاه تغيير اقليم با محوريت سازمان هواشناسي كشور امري روشن و بديهي مي باشد .
رويكردهاي برنامه چهارم در مقوله تغيير اقليم :
توجه به امر تغيير اقليم در برنامه چهارم توسعه با رويكردهاي زير صورت خواهد گرفت :
الف) تغيير اقليم و كشاورزي :
با توجه به وجود عدم قطعيت و ترديدهايي در چگونگي و ميزان اثرات احتمالي تغيير اقليم در كشاورزي ، سازمان هواشناسي كشور با بررسي و مطالعه دقيق و استفاده از مدلهاي چرخش عمومي جو (GCM) ، تغييرات كمي و كيفي تغييرات اقليمي و اثرات آن در عملكرد محصولات كشاورزي با همكاري وزارت جهاد كشاورزي تعيين خواهد نمود . در اين بخش مناطقي كه متحمل خسارت و كاهش عملكرد محصول و نيز مناطقي كه افزايش عملكرد محصولات را به دليل تغييرات اقليم خواهند داشت ، مشخص خواهد شد .
ب)تغيير اقليم و توليد نفت :
كشورهاي توليد كننده نفت همواره از سوي كشورهاي پيشرفته جهان به عنوان عوامل مؤثر در تغيير اقليم معرفي مي شوند ، در صورتيكه صنايع موجود در كشورهاي پيشرفته به مراتب نقش بيشتري در تغيير اقليم دارند .
حضور جمهوري اسلامي ايران به عنوان يكي از كشورهاي توليد كننده نفت و عضو اوپك در سازمانهاي بين المللي و ارائه نقطه نظرات در اين خصوص از اهميت بالايي برخوردار است . در اين زمينه نيز سازمان هواشناسي كشور از درجه اهميت بالايي برخوردار مي باشد .

The Statistical Downscaling Model (SDSM) is a decision support tool, developed by Drs. Robert Wilby and Christian Dawson in the UK, for assessing local climate change impacts using a robust statistical downscaling technique. It is a hybrid of a stochastic weather generator and regression-based downscaling methods and facilitates the rapid development of multiple, low-cost, single-site scenarios of daily surface weather variables under current and future climate forcing. SDSM is designed to help the user identify those large-scale climate variables (the predictors) which explain most of the variability in the climate (the predictand) at a particular site and statistical models are then built based on this information. Statistical models are built using daily observed data – local climate data for a specific location for the predictand and larger-scale NCEP data for the predictors – and these models are then used with GCM-derived predictors to obtain daily weather data at the site in question for a future time period.

سازمان جهانی هواشناسی بیانیه ای در ارتباط با اقلیم کره زمین در سال 2011 صادر کرد. بیانیه تکمیلی این سازمان پس از اتمام سال 2011 و بررسی  کامل داده های هواشناسی  دریافتی، در اوایل سال 2012 منتشر می گردد.

http://www.ametsoc.org/atmospolicy/climatebriefing/pastevents.html

برگرفته شده از مقاله:

تاثير تغيير اقليم بر منابع آب ايران با تاكيد بر مولفه هاي بارش و دوره هاي خشكسالي

اكبر زهرايي

دانشجوي كارشناسي ارشد اقليم شناسي دانشگاه سيستان و بلوچستان

                                                           a_zahraei65@yahoo.com

چكيده

مسئله اي كه اكثر مناطق جهان را در آينده نه چندان دور وارد ابعاد تازه اي از چالش مي كند كاهش منابع آب در اين مناطق با توجه به مسئله تغيير اقليم جهاني مي باشد. از جمله تاثيرات مهم تغيير اقليم نايكنواختي توزيع بارش،گسترش خشكساليها و تداوم آنها و در نهايت تاثير منفي بر منابع آب در سطح جهان است. از انقلاب صنعتي تا سال2000 غلظتco2 جو از حدود280قسمت در ميليون(PPM) به حدود369 قسمت در ميليون(PPM) و ميانگين درجه حرارت جهاني حدود6/0 درجه سانتيگراد افزايش داشته است. در طول همين مدت سطح ميانگين درياهاي آزاد بين88-9 سانتيمتر افزايش يافته است. توزيع منابع آبي در كشور يك توزيع نابرابر است بطوريكه شمال،غرب و جنوب غرب با وسعتي حدود31 درصد حدود52 درصد بارندگي و69درصد رواناب كشور را توليد مي كنند در حاليكه 69 درصد كشور44درصد بارندگي و 31 درصد رواناب را توليد مي كنند. براساس پيش بيني هاي تغييرات اقليمي بارندگي در كشور، مناطق شمالغرب،غرب وجنوبغرب نسبت به وضعيت فعلي و بطور ميانگين داراي كاهش بارشها و مناطق شرق،جنوبشرق و مركزي داراي يك روند افزايشي در مقدار بارشها خواهد بود. بر اساس پيش بيني هاي اقليمي ميانگين دماي ايران تا سال2039 حدود4/ 1 درجه  افزايش مي يابد. با توجه به نقشه هاي روند و شيب روند بارش در ماهاي سرد اينگونه استنباط مي گردد كه در اين ماه ها درصدي از مساحت كشور كه داراي روند منفي تعداد روزهاي باراني است افزايش داشته است . اين خود به آن معناست كه شدت بارندگي در اين مناطق براي فصل سرد در سالهاي اخير افزايش داشته است كه اين خود اثباتي بر تاثير پذيري اقليم كشور از تغيير اقليم جهاني است.وضعيت خشكسالي كشور(با نظر به نتايج تحقيقات پژوهشگران اقليم) نيز با استفاده از شاخص هايSPIودهك و نقشه هاي مربوطه بررسي گرديد و نتيجه گرفته شد كه در اكثر سالهاي مورد مطالعه شرايط خشكسالي در بسياري از بخشهاي كشور وجود خواهد داشت،بطوريكه در سالهاي 2011،2025،2033،2035 و2039 روند خشكسالي شديد خواهد بود. در سال2011 مناطق شمال شرق و شمال غرب كشور خشكسالي شديد، در سال 2025 به جزقسمتهايي از استان هاي شمالي و مركزي در اكثر مناطق كشور خشكسالي شديد و بسيار شديد و در سال2033 بخشهاي وسيعي از استانهاي تهران،قزوين،سمنان و كاشان و نيز قسمت هاي مركزي تحت تاثير خشكسالي شديدي قرار خواهند گرفت. با نظر به آنكه كشور ما در يك منطقه خشك جهان قرار گرفته وناگزير به تاثير پذيري از تغيير اقليم جهاني است، بايد يك سري تمهيدات مديريتي در سطوح كوتاه،ميان و بلند مدت مد نظر قرار گرفته تا تاثير تغيير اقيم بر منابع آب در كشور به حداقل برسد.

واژگان كليدي:تغيير اقليم، منابع آب، بارش، خشكسالي، ايران

امروز ی لینک از ناسا رو برای دوستان در مورد تصاویر مختلف از انواع هاریکن ها رو گذاشتم. امیدوارم خوشتون بیاد:

http://rsd.gsfc.nasa.gov/rsd/images/

دوستان عزیز میتونن برای دانلود نرم افزار های موثر برای شبیه سازی تغییرات اقلیمی که شامل دو نسخه نرم افزار LARS-WG ورژن 3 و 5 و همچنین نرم افزارSDSM و فایل آموزشی هر دو تا رو از لینک های زیر دانلود کنن:

http://www.rothamsted.bbsrc.ac.uk/mas-models/larswg.php

www.sdsm.org.uk

LARS-WG مولد مصنوعي داده های آب و هوایی است كه مي تواند براي شبيه سازي داده هاي هواشناسی در يك مكان واحد تحت شرايط اقليم حال وآينده بكار رود.

خواص آماری داده های تولید شده مشابه دوره آماری بوده اما انحراف معیار آنها به نسبت اختلاف داده های مدل GCM در دوره آینده و گذشته پریشیده می شود.

داده ها در سري هاي زماني روزانه براي يك سري متغير هاي اقليمي مناسب براي مثال بارش، دماي كمينه و بيشينه و تابش ( مگاژول بر متر مربع ) ایجاد می شوند. ‌مدل های مولد مصنوعي داده های آب و هوایی براي دو هدف عمده توسعه يافته اند:

1- تهیه ميانگين سري هاي زماني داده هاي مصنوعي شبيه سازي شده با مشخصات آماري مطابق با آمارديده باني شده در يك ایستگاه. دوره آماري طولاني مدت جهت كاربرد مديريت ريسك در كشاورزي و هيدرولوژي بكار مي رود،این داده ها از روی مدل های گردش عمومی جو بر اساس سناریوی اقلیمی پیش بینی برای دوره های آتی تهیه می شوند.

2- فراهم كردن ميانگين هاي طولاني مدت سري هاي زماني پارامتر های هواشناسی برای ایستگاههایی که دارای داده های گمشده بوده یا اینکه امکان دیده بانی در آنجا وجود نداشته باشد.

نکته قابل توجه این است كه مولدهای مصنوعي داده هاي آب و هوايي ابزاری برای پیش بینی نیستند كه بتوان در پيش بيني هاي آب و هوايي استفاده کرد. اما توانایی تولید
سري هاي زماني داده هاي آب و هوایي يكسان با دوره دیده بانی را دارند.

در این روش با شبيه سازي و تولید داده های آب و هوایی مصنوعی در مقیاس محلی می توان مطالعات تغيير اقليم را در یک ایستگاه انجام داد.

کمبود آب یکی از مشکلات اساسی جهان امروز است. اما افزایش جمعیت و تغییرات جوی باعث می‌شوند که این مشکل روز به روز بزرگتر شود.

نیگل آرنل، مدیر مؤسسه‌ی تحقیقات سیستم آب و هوایی واکر در دانشگاه ریدینگ انگلستان است. او، همچنین از جمله کارشناسانی است که در نوشتن گزارش‌های هيئت بین‌المللی بررسی تغییرات ‌آب وهوایی همکاری می‌کند. آرنل در مورد پیامدهای تغییرات آب و هوایی و تأثیر آن بر منابع آب چنین می‌گوید: «تمامی مدل‌های آب و هوایی نشانگر آنند که بارش باران و برف در مجموع بیشتر خواهد شد. اما در مناطق مختلف، اوضاع متفاوت خواهد بود. در قطب جنوب و در مناطق گرم و مرطوب، بارندگی افزایش و در مناطق خشک کاهش خواهد یافت. مناطقی هم وجود دارند مانند شبه جزیره‌ی هندوستان که مدل‌های آب و هوایی، تصویر دقیقی از وضعیت آب و هوای آن‌ها ارائه نکرده‌اند».

اثرات گرم‌شدن زمین در مناطق گرمسیری

دکتر اسماعیل کهرم، کارشناس محیط زیست در تهران، در مورد موضوع «آب و تغییرات آب و هوایی» خاطرنشان می‌سازد: «گرم شدن کره‌ی زمین، در درجه‌ی اول روی آب تأثیر خواهد گذاشت. یکی از تأثیرات بسیار زیادش ذوب یخ‌های قطبی از لایه‌‌های زیرین است.

مقدمه

لایه اوزون قسمتی از استراتوسفر است که حاوی گاز طبیعی اوزون O₃ است. اوزون توانایی جالب توجهی در جذب برخی از فرکانسهای اشعه فرابنفش دارد. لایه اوزون زیاد چگال نیست. اگر آنرا در تروپوسفرمتراکم شود ضخامت آن تنها در حد چند میلیمتر می‌شود. اوزون در جو زمین عموما توسط شکستن مولکول دو اتمی اکسیژن به دو اتم تنها بوسیله نور فرابنفش بوجود می‌آید. اکسیژن تک اتمی با اکسیژن نشکسته ترکیب می‌شود و اوزون را بوجود می‌آورند. مولکول اوزون ناپایدار است و هنگامی که نور فرابنفش به آن برخورد می‌کند به یک مولکول اکسیژن و یک اکسیژن اتمی شکسته می‌شود. به این فرآیند مداوم واکنش زنجیره‌ای اوزون اکسیژن نامیده می‌شود. بدین ترتیب لایه اوزون در استراتوسفر بوجود می‌آید.

تخریب لایه اوزون

لایه اوزون می‌تواند در حضور کلر ، فلوئور و یا برم تخریب شود که عمدتا به آن سوراخ اوزون گفته می‌شود. این عناصر در برخی ترکیبات پایدار بخصوص کلرو فلوئورو کربنها (CFC) که به استراتوسفر راه یافته‌اند یافت می‌شوند که بوسیله فعالیت نور فرابنفش روی آنها تجزیه می‌شوند. گازهای نامبرده از هوا چگال‌ترند، به همین خاطر در سطح زمین پخش می‌شوند و تقریبا با اکثر مواد آلی واکنش می‌دهند. کلر اتمی این توانایی را دارد که به مولاریته اوزون را به اندازه تقریبا100000 برابر کاهش بدهد.

پتانسيل كاهش انتشار گازهاي‌گلخانه‌اي در كشور بدليل فرسودگي صنايع مصرف كننده حامل هاي انرژي بالاست. در بخش انرژي، سياستهاي اصلي مبتني بر توليد برق با استفاده از فن آوريهاي پاك و پربهره و نيز پالايشگاههاي دوستدار محيط زيست، بهينه سازي فن آوري وسايل نقليه و ناوگان حمل و نقل عمومي و استفاده از لوازم برقي و ساختمانهاي با بهره وري بيشتر مي باشد. به همين ترتيب در بخش غير انرژي استراتژيهاي كاهش شامل مديريت مزارع و ترويج دامداري مدرن، محافظت از جنگلها و ساير منابع طبيعي، كنترل مضاعف و تصفيه پسابها، مديريت مواد زائد و بازيافت آنها است.

بخش انرژي

• افزايش بهره وري انرژي

  افزايش بهره وري انرژي يكي از اقتصادي ترين گزينه ها براي كاهش انتشار گازهاي‌گلخانه‌اي با پتانسيلي در حدود 31% تا سال 1400 است. با استفاده بهينه از حاملهاي انرژي و افزايش سهم گاز طبيعي در سبد تقاضا مي توان نرخ رشد انتشار سالانه دي اكسيد كربن را از 2/4% در سال 1378 به 4/2% در سال 1400 كاهش داد.
  در همين راستا روشهاي كاهش مبتني بر بهره وري انرژي شامل افزايش سهم نيروگاههاي سيكل تركيبي در توليد برق، تدوين استانداردهاي مناسب مصرف انرژي در ساختمانهاي مسكوني و تجاري، اجباري كردن استفاده از برچسبهاي انرژي براي لوازم برقي خانگي و تقويت تكنولوژي وسايل نقليه مي باشد.

• جايگزيني سوخت

  مقدار انتشار CO2 از نيروگاههاي حرارتي، با جايگزين‌كردن سوختهاي مايع مثل نفت، گاز و سوختهاي سنگين با گاز طبيعي از مقدار 4/89 ميليون تن در سال 1378 به 83 ميليون تن در سال 1384 خواهدرسيد كه كاهش 2/7 درصدي در طول اين دوره را نشان خواهدداد.
  بازيابي گازهاي همراه براي تزريق به چاههاي نفت و توسعه تكنولوژيهاي تبديل گاز به مايع (GTL) مي‌تواند كمك موثري براي كاهش انتشار گازهاي گلخانه‌اي باشد.

 بر اساس تحقيقات و ارزيابي هاي انجام شده در طرح توانمندسازي تغيير آب و هوا تحت نظر كنوانسيون تغيير آب و هواي سازمان ملل متحد و با استفاده از سناريوهاي مطرح شده توسط IPCC ، اگر ميزان غلظت دي اكسيد كربن تا سال 2100 دو برابر شود، دماي متوسط ايران به ميزان 5/1 تا 5/4 درجه سانتيگراد افزايش خواهد يافت كه اين مسئله تغييرات محسوسي را در منابع آبي، ميزان تقاضاي انرژي، توليدات كشاورزي و نواحي ساحلي موجب خواهد شد.
تغيير الگوي دمايي، كاهش منابع آبي، افزايش سطح درياها، تخريب نواحي ساحلي، از بين رفتن محصولات كشاورزي و غذايي، تخريب جنگل، تناوب و تشديد خشكسالي و تهديد سلامت انسان ها از اثرات زيان آور مستقيم تغييرات آب و هوا مي باشند. از اثرات غير مستقيم تغير اقليم مي توان به آسيبهاي اقتصادي ناشي از اقدامات مقابله اي كشورهاي توسعه يافته اشاره كرد.

ارزيابي اثرات تغيير آب و هوا بر ايران

دما و ميزان بارش

به‌منظور ارزيابي ميزان آسيب‌پذيري كشور در اثر عدم كنترل رهايش گازهاي‌گلخانه‌اي، شش سناريوي متفاوت طراحي شده‌اند. اين سناريوها خود تركيب منتخبي از مدلها و سناريوهاي متفاوت مانند دو مدل جي‌سي‌ام (HadCM2 وECHAM4)، سه سناريوي انتشار (IS92a, IS92b and IS92c) و سه حساسيت اقليمي متفاوت مي‌باشند. در اين تركيبها سه وضعيت مختلف براي انتشار گازهاي گلخانه‌اي در نظرگرفته‌شده‌است كه به ترتيب عبارتند از:
الف) ميزان انتشار پايين
ب) ثابت نگهداشتن ميزان انتشار در شرايط فعلي و
ج) ميزان انتشار بالا

در نهايت نتايج مدلسازي انجام‌شده بين تركيبات سناريوها و حساسيت‌هاي اقليمي مختلف نشان مي‌دهد كه براي حالت (الف) افزايش دما بين 1 تا 5/1 درجه سانتيگراد، براي حالت (ب) افزايش دما بين 5/2 تا 1/4 درجه سانتيگراد و براي حالت(ج) اين افزايش دما بين 9/5 تا 7/7 درجه سانتيگراد مي باشد. همچنين همين تركيبها براي به تصوير كشيدن تغييرات بارندگي در كشور مورد استفاده قرار گرفت كه نتايج آن عبارتند از:

• براي شرايط الف - 11% تا 1/19% كاهش بارش نسبت به سال پايه
• براي شرايط ب - 9/30% تا 50% كاهش نسبت به سال پايه
• براي شرايط ج - 58% تا 80% كاهش نسبت به سال پايه

منابع آبي
براي بررسي ميزان اثرات گرم شدن زمين بر منابع آبي ايران، تحقيقات مختلفي بااستفاده از داده هاي آبي ـ هواشناسي و مدلهاي رواناب مختلف كه با سناريوهاي انتشار و تغييرات دمايي نيز ادغام شده‌اند، انجام شده‌است. نتيجه داده‌هاي رواناب دوره اي كه از 398 ايستگاه آب سنجي گردآوري شده‌اند، نشان مي‌دهد كه شاخص سيلاب در 47% آنها تغيير كرده است. بعلاوه در 600 ايستگاه هواشناسي مورد مطالعه در طي سالهاي 2000-1990 مشخصا تغييرات اقليم مشاهده شده است.
مدل درازمدت رواناب كه براي 30 حوضه رودخانه اي استفاده شد، نشان مي‌دهد كه افزايش دما، حجم رواناب را در زمستان، به دليل تبديل بارش برف به باران و در بهار، به دليل آب شدن سريع برفها افزايش مي‌دهد. همچنين مشخص شده است كه افزايش دما بر رواناب حوضه هاي آبگير تاثير گذاشته و نوسانات رواناب ناشي از بارندگي را كاهش مي دهد.

تغییر اقلیم و خشکسالی

اثبات وقوع پدیده تغییر اقلیم ( Climate Change )، در سطح جهان به سهولت امکان پذیر نیست و نیازمند بررسی های جامع و طولانی مدت بر آمارهایی از پارامترهای )) است، هر چند روند گرمتر شدن دمای سطح زمین و افزایش غلظت گاز co2 تقریباً قطعی می نماید.

سناریوهای تغییر اقلیمی در چرخه آبشناسی نمود کاملاً بارزی می یابند.چرا که تمامی اجزاء آن تحت تأثیر تغییرات حاصله در میزان تبادلات انرژی و جرم قرار می گیرند. نوسان منابع آبی به طرز قابل ملاحظه ای تابع تغییرات اقلیمی است، چرا که نیاز به این منابع با افزایش ((تبخیر و تعرق در شرایط گرمتر،خشک تر و آفتابی تر بیشتر می شود.به عنوان مثال براساس گزارشات منتشره در سال 1996، مناطق جنوب انگلیس در سال 2050 شدیداً مستعد وقوع خشکسالی بوده ولی مناطق شمالی به مراتب مرطوب تر شده و سیل درآنجا مشکل زاخواهد شد.
بررسی ها نشان داده است، غلظت گازکربنیک و سایر گازها در اتمسفر از نیمه دوم قرن نوزدهم افزایش یافته است. میزان غلظت co2 از سال 1958 تا 1988 حدود 35 درصد فزونی یافته است. Boult و همکاران در سال 1988 اثر دو برابر شدن غلظت co2 را بر روی عوامل هیدرولوژیکی از قبلی تبخیر و تعرق پتانسیل، رطوبت خاک، تجمع برف، ذخیره آب زیرزمینی، رواناب و بیلان آبی در سه حوزه بلژیک مطالعه کردند. نتایج نشان داد که تبخیر و تعرق پتانسیل، درصد رطوبت خاک و میزان ذخیره آبهای زیرزمینی در حوزه هایی با نفوذ پذیری زیاد افزایش یافته است.

Mitchel در سال 1989 نشان داد که در اثر دو برابر شدن co2، درجه حرارت بین 8/2 تا 2/5 کلوین و بارندگی بین 1/7 تا 15 درصد افزایش می یابد، ولی افزایش بارندگی در مناطق مختلف یکسان نیست. اگر نرخ افزایش گازکربنیک ثابت بماند،میزان co2 در سال 2035 به جای ppm 360 فعلی به ppm 420 خواهد رسید. افزایش گازکربنیک باعث افزایش درجه حرارت و رطوبت مطلق در لایه های هوای نزدیک سطح زمین می گردد. هر چند با دو برابر شدن co2 ،میزان بارندگی افزایش می یابد ولی افزایش بارندگی در نقاط مختلف یکسان نیست.در مناطقی با عرض جغرافیایی زیاد بطورکلی میزان بارندگی و رواناب افزایش می یابد ولی در مناطق با عرض جغرافیایی کم بارندگی بسته به منطقه افزایش یا کاهش نشان می دهد.

تبعات سوء پديده گرمايش جهاني که سالهاست همه دنيا را به تکاپو واداشته است ، سرانجام به حوزه خليج فارس و آبهاي ايران رسيد هر چند اين اولين بار نيست که کشور 4 فصلي چون ايران ، متاثر از پديده گرمايش جهاني مي شود.
طوفان گونو، وقوع سيل هاي مرگبار در هرمزگان و سيستان و بلوچستان (و شايد حتي سيل هاي گلستان و ديگر نقاط و خشکسالي هاي موجود....) تنها نمونه اي از آثار گرم شدن زمين است اما اين بار مرجان هاي جزيره کيش به دام افتاده اند و احتمال مي رود تا براثر افزايش بيش از حد دماي آب خليج فارس نابود شوند.

(برگرفته از بولتن شماره 4 پژوهشکده اقلیم شناسی )

عوامل تغيير دما را عبارتند از:
فصول و طول روز
جريان هاي اقيانوسي
باد
عرض جغرافيايي
خشكي ها
ارتفاع
پوشش ابر
ويژگي هاي سطوح
جهت قرار گيري دامنه ها
فصول و طول روز:
روزهاي تابستان گرمتر هستند زيرا خورشيد در ارتفاع بالاتري در آسمان قرار دارد و طول روز بيشتر است.
روزهاي زمستان سردتر هستند زيرا خورشيد در ارتفاع پايين تري در آسمان قرار دارد و طول روز كوتاهتر است.